حفظ طبیعت و منابع طبیعی، حیات وحش از نگاه ارزش که در زندگی روز مرۀ بشر و تعادل محیط زیست دارند توجۀ مردم دنیا را بخود جلب کرده است، در نقاط مختلف دنیا سعی میگردد تا ساحاتی که دارای ارزش های فراوان طبیعی، ایکولوجیک دارند و ارزش ملی و بین المللی کسب میکنند به حیث پناهگاه مناطق حفاظت شده، ذخیرگاه های منابع طبیعی و پارک ملی مسمی و در حفظ آن اقدام نمایند.

کشور عزیز ما هم مناطقی دارد که هر گاه توجه به آن گردد ارزشهای بزرگ علمی، تفریحی و اقتصادی آنها حفظ خواهند گردید.

بگونۀ مثال کوه های پامیر که جای زندگی گوسفند مارکوپولو بوده و منحیث یک منطقۀ قابل دقت ملی وبین المللی میباشند:

١ـ دارای یک ایکوسستم خاص و سالم بوده و پناهگاه حیات وحش میباشد درین ساحات حیوانات وحشی ، بومی و مهاجر در گشت و گذار اند و تولید نسل مینمایند از جمله گوسفند مارکوپولو، آهوی مشکین باختری، خوک نصواری، پلنگ برفی و دیگر حیوانات وحشی میباشند.

٢- کول حشمت خان کابل پناه گاه خوب پرنده گان مهاجر ابی و میتواند بهترین محل تفریح و افتخار شهر کابل گردد. کول حشمت خان دارای یک سیستم مختص به خودش در ناحیه شهری دارد که نمایندگی از محیط سالم را می نماید و مشکلات بعدی کول حشمت خان شکار بی رویه مرغان مهاجر، چریدن حیوانات محلی و قطع نمودن نی زارها و غیره سبب شد که کول حشمت خان دیگر آن زیبائی قبلی را نداشته باشد و در سال های اخیر توسط اشخاص به مناطق رهایشی تبدیل گردید است. علت اصلی آن مشکلات مردم و عدم توجه دولت های وقت بوده؛ چنین جای اکولوجیکی خوبی که می توانست به یکی از پارک های ملی تبدیل گردد را، از دست دادیم و آلوده گی های بیشتری را نصیب شدیم.

٣- دشت ناور و آب ایستاده غزنی که از نظر محیط زیست پرنده گان مهاجر آبی به خصوص قاز حسینی و کلنگ سایبریائی اهمیت بین المللی دارد. در ٥٥ کیلو متری ولایت غزنی موقعیت داشته و یک جهیل طبیعی نمکی است. این جهیل در سال ١٣٥٣ به حیث پناگاه مرغان آبی قرار گرفت. طول این جهیل در حدود ١٤ کیلو متر و عرض آن ٣ کیلو متر می باشد. متاسفانه دشت ناور و آب ایستادۀ غزنی از مزاحمت شکارچیان محلی به دور نمانده و نمای جالب این ساحه طبیعی را که از جمله ساحات بزرگ قاز حسینی در جهان شناخته شده زیر سوال برده است و علاوه بر آن دراین ساحه ارزش های فرهنگی زمان بودائی ها که در چندین مغاره کشف شده درین ساحه دیده شده است. ماهیان در این جهیل نسبت کیفیت آب آن موجود نیست.

٤- دره آجر بحیث ذخیره گاهای حیات وحش و مناظر زیبای طبیعی در براعظم آسیا قابل ارزش بوده این دره دارای یک اکوسیستیم خاص و یکی از مناطق تاریخی و سرسبز کشور می باشد. دره آجر در زمان های قدیم محل شکار خاندان سلطنتی بوده، این دره در سال ١٩٧٣ ساحه حفاظت شده اعلان گردیده ولی سال های بعد نظر به مشکلات سکنه این دره افزایش یافت و فشار بیشتری روی طبیعت این دره صورت گرفته که منابع طبیعی و حیوانات وحشی موجود دگرگون و تقریبا از بین رفته و محل رهایشی مردم قرار گرفت.

٥- کوه های جنگلدار نورستان از نظر محل بود و باش آهوی مار خور، خرس نصواری و بسیاری از حیوانات وحشی دیگر قابل توجه است سواحل دریای آمو از نظر گوزن باختری بسیاری حیوانات وحشی و پرنده گان، معروف است. هامون پوزک و هامون صابری از نظر محیط زیست پرنده گان مهاجر ابی مشهور اند.

بند امیر (پارک ملی)

بند امیر که در جهان جهیل آسمان آبی شهرت دارد و بخاطر بند های طبیعی و مناظر زیبای خود شهرت جهانی دارد. موقعیت بند امیر در بین کوه های هزارجات بوده و در ولسوالی یکاولنگ قرار داشته از مرکز بامیان ٧٥ کیلو متر فاصله دارد.

بند امیر با یک ایکوسیستم خاص طبیعی دستنخورده و با ارزش متشکل از ٦ جهیل به نام های بند غلامان ، بند قنبر،بند هیبت، بند پنیبر، بند پودینه و بند ذوالفقار نامیده میشود.

آب بند امیر لاجوردی رنگ و زلال و یکی از منابع آب اشامیدنی مردم محل میباشد. و بخشی از شش ساحۀ ابی بوده به ارتفاع ٢٩١٦ متر از سطح بحر ودر شمال کوه بابا قرار گرفته است. بند امیر برای بار اول درسال ١٣٥١ به حیث پارک ملی اعلام گردید. زمین های زراعتی اطراف، ازین بند آبیاری میشوند و یک جای دیدنی و زیبای کشور میباشد.

متأسفانه در طول سالهای اخیر باالخصوص بعد از سالهای ١٣٦٠ بند امیر به فراموشی سپرده شد و سیرطبیعی خود را پیموده و دستخوش هجوم مردم محل قرار گرفته است که بعضی از نقاط آن تخریب گردیده و به دست اشخاص بی مسوولیت زمینهای اطراف آن غصب گردیده است اگر دولت وقت و آمرین محل توجه ننمایند بیشتر تخریب گردیده و این یگانه پارک ملی و نمونه درقلب آسیا دیگر آن شان و شوکت و زیبایی را نخواهد داشت و همه نقاط برجسسته اکولوجیک کشور که ارزشهای ملی و ببن المللی دارند میتوانند نقش بزرگی در انکشا ف جامعۀ ما داشته باشند.