یکی از مسائلی که در سال های اخیر توجه اهل خبره افغانی را به خود جلب نموده، مسئله آلوده گی ها، منشآ و آثاریکه برروی موجودات و محیط زیست این کشور بوجود آورده شناخت هم پیوستگی انسان و محیط در سراسر زندگی و مسوولیت او برای حفظ محیط زیست بوسیلۀ روش هایکه مخرب محیط زیست نباشند.

آلودگیهای هوا، آب، خاک و سروصدا موارد آلوده کننده دیگری هستند که فعلا در افغانستان مردم بالاخصوص در شهر های بزرگ به شکلی از اشکال به آن مواجه میباشند. کمبودی ها و مشکلاتی موجود است که نمیتوانیم به درستی محیط زیست را از آلودگی پاک نمائیم تا اینکه بتوانیم یک زندگی آرام و سالم و بدون مشکلات محیط زیست داشته باشیم.

عواملی که در سر راه ما بوده و نتوانستیم به محیط زیست رسیدگی نمائیم قرار ذیل میباشد:

١.    تکثر نفوس.

٢.   غربت و مشکلات اقتصادی.

٣.   نداشتن آگاهی های محیطی و پائین بودن سطح علمی.

٤.   مشکلات سیاسی و اجتماعی ٢٠ سال اخیر در کشور.

٥.   نبودن قوانین  محیط زیستی وعدم موجودیت ادارۀ نورم و استندرد.

٦.   عدم هماهنگی و عدم مسوولیت ارگان های ذیصلاح.

موارد بالا از مشکلات بزرگ جامعۀ افغانی بوده که بطور خلاصه ذکر گردیدند و فعلا ما شاهد چنین موانع در شهر های بزرگ افغانستان هستیم. افغانستان چون یک مملکت زراعتی میباشد و وضیعت صنعتی ما هم به اندازۀ رشد نکرده است که بگوئیم آلوده گی های ما از جهت صنعتی بودن ما است قسمیکه در جهان سرمایه داری مصرفی رواج دارد و همچنان چون افغانستان محاط به خشکی میباشد آلودگی های آبی از وجه کشتی رانی و بندری هم نداریم.

آلوده گی های محیطی در افغانستان بیشتراز ناحیۀ نفوس، عدم آگاهی های محیطی، غربت و عدم مسوولیت ها بوده قسمی که در جهان پیشرفته آلودگی های محیطی با وجود آگاهی و اقتصاد بهتر با آلوده گی های خطرناک محیطی موجود بوده و مردم و دولت در تلاش رفع آلوده گی ها با سرمایه های هنگفت و قوانین اجرایی میباشند.

در افغانستان نظر به روابط اجتماعی، اقتصادی و شرایط زندگی، ما همه نوع آلود گی ها را در هوا ، زمین و آب داریم.

ما چند مورد داریم که با اینهمه آلودگی ها صحت محیطی مردم را به مخاطره انداخته ایم .

١.   کثافات، اشغالی و پسمانده ها.

در طول سی سال اخیر در کشور ما نتوانستیم این موضوعات را بصورت اساسی آن حل نمائیم هرچیزی را که مصرف کردیم باقیمانده های آنرا بدون آنکه بفهمیم در چه وقت و در کجا دور بیاندازیم بدون مسوولیت دور انداخته ایم.

٢.   بوی بد تعفن را به مشام مردم رسانیدیم.

٣.   مگس و حیوانات کوچک از قبیل موش ها را ازدیاد بخشیدیم

٤.  امراض خطرناک را از جمله بکتریایی، ویروسی و دیگر امراض را در جامعه بروز دادیم.

٥.   شهر را بد منظر نمودیم.

پس میبینیم که چه گناهانی را مرتکب شده ایم و چه مشکلات را در جامعه ظاهر ساختیم یعنی اینکه همه کثافات و اشغالی ها، همه آلوده گی ها را درآب وخاک اضافه نموده ایم. از این جهت آب های آشامیدنی ما به خاطر کثافات و آلوده گی خاک زمین حاصل امراضی است که آنرا متحمل میشویم.

٢ــ مسئله دوم که خیلی در افغانستان مهم است نبودن کانالیزاتسیون ها می باشد که باعث جریان فاضلابهای روی زمین به جوی ها و دریا ها می شود و امراض زیادی را نیز به وجود می آورد.

* فاضلابها آبهای سطحی و آبهای زیر زمینی از جمله چاه ها را آلوده میکند.

* جریان فاضلابها روی زمین ، کثافات، بدبویی و بد منظری را بوجود آورده علاوه برآن مرض وباء و دیگر امراض از جهت آلوده شدن آبهای آشامیدنی بروز نموده اند.

*  در صورت عدم کانالیزیسیون ، باران و سیلابها در سطح زمین جریان داشته و با فاضلابها و کثافات مخلوط گشته و آلوده گی های بیشتری را بوجود میاورد و هم در صورت نبودن کانال آب باران به صورت سیلاب جریان داشته تلفات جانی و مالی را بوجود  خواهد آورد.

٣ــ مسئله سوم آلوده گی همان ناخالص و کثیف بودن شهر های بزرگ افغانستان میباشد که در ذات خود مصیبت وارد شده به شهروندان میباشد. شما میدانید بعد از ساعت یازده قبل از ظهر نمیتوان به شهر خوب نظر انداخت به خصوص در فصل زمستان.

شما متوجه شده اید که شهر کابل با نفوس چهار ملیون و اضافه از هفتصد هزار موتر شخصی، دولتی، باری و غیره با کهنه ترین سیستم از نگاه کیفیت سوختی بدترین و غیر استندرد موتر ها در رفت و آمد میباشد و تقریبا در هر پنج فامیل یک موتر موجود میباشد. در حالیکه در سی سال قبل فقط بیست هزار موتردر کابل ثبت گردیده بود با نفوس هشتصد هزار نفر و شرایط اقتصادی و اجتماعی همانروز.

پس معلوم است که بالای هوای شهر دود و گاز های حاصل از موتر ها، علاوه بر آن درفصل زمستان جنراتور های تولید برق یک مصیبت دیگر اضافه کرده است. فقط در سال قبل طبق احصایه های غیر دولتی اضافه از پنجصد هزار جنراتور در شهر کابل مورد استفاده قرار داشت. با اینکه ما هیچ صنعت نداریم ولی ازینکه آگاهی نداریم و دولت همکار نمیباشد و از ناحیۀ هم بیمسوولیت هستیم شهر ما بیشتر از شهر های صنعتی جهان آلوده بوده و چه امراضی را که باید تحمل نمائیم.

هر نوع آلوده گی را که ما موجب میشویم علاوه بر اینکه خود و جامعه را مریض میسازیم خود گناه بزرگ را صاحب میشویم . هر آلوده گی فساد در جامعه است!

چطور میتوانیم آلوده گی ها را تا اندازۀ دفع نمائیم؟:

١.  تمامی موتر ها در سال یک دفعه از نگاه تخنیکی معاینه گردند. و به سیستم کنالیزاتور مجهز باشند و موتر های کهنه را از شهر دور نمائیم.

٢.  دولت باید سیستم بس های شهری را وسعت دهد و علاوه بر آن به مامورین کارت های رفت و آمد بس ها را بدهد تا اینکه مامورین از موتر های شخصی خود استفاده ننمایند و یا اینکه حد اقل چهار یا پنج نفر از یک موتر استفاده نموده و باقی موترها را پارک نمایند.

٣. جلوگیری از رفت و آمد موترهای اضافی در اوقات صبح از ساعت هفت الی نو در داخل شهرها.

٤. در دسترس بودن برق ٢٤ ساعته به شهروندان تا آنها از سوخت های فوسیلی و چوبی و همچنان از جنراتورهای مولد برق استفاده ننمایند.

٥. سرسبز نمودن قصبات و شهرها.

٦. انتقال وزارتخانه ها از مراکز شهرها به مناطق حومه شهر.

Normal 0 21 false false false MicrosoftInternetExplorer4