افغانستان از نگاه حیات وحش همیشه مورد توجه دانشمندان و طبیعت دوستان قرار داشته است.

مشخصات ساختار جغرافیائی، اکولوجیکی و کوهستانی آن زمینه نمو و بود و باش را برای نباتات و حیوانات مختلف مساعد ساخته است و این امر سبب زیست انواع مختلف حیوانات و نباتات بی نظیر و مختص به این دیار شده است. تقریبا ١٢٠ نوع حیوان پستاندار، ٥٠٠ نوع پرنده و ٤٥٠٠ نوع نبات و هم اقسام حیوانات خزنده و ذوحیاتین و ماهی ها را تا حال شناخته اند.

١. حیوانات افغانستان

افغانستان یک ساختار پیچیده جغرافیائی دارد که تنوع حیات وحش را تشکیل و تقویه نموده است حیوانات افغانستان از نوع قطب شمالی بوده که اکثرا در کوه ها، دشت ها و یا نشیب ها زندگی دارند که بعضی مواقع توسط شکارچیان شکار گردیده، یعنی اینکه تاثیر و فشار انسانها بالای حیوانات زیاد بوده.

اگرچه حیوانات کوچک و خزندگان در اکثر نواحی افغانستان ناشناخته مانده اند با وجود این همه یک سلسله تحقیقات صورت گرفته است.

موجودیت ذوحیاتین زیاد نمی باشد که یک نوع آن از قبیل Batrachuperus Musteri در کوه های پغمان و کوه های مجاور آن دیده شده است.

اقسام و انواع قورباغه ها، سنگ پشت در مناطق آبی جوی ها و غیره مناطق یافت میشود. سنگ پشت افغانی که بارزترین نوع شرقی آن میباشد در نزدیکی چشمه ها و دریاهای افغانستان دیده شده است. انواع و اقسام چلپاسه ها که در نزدیکی با انسانها و منازل رهایشی رفت و آمد دارند خیلی زیاد می باشند.

نا حالا ٢٧ نوع مار از جمله زهری و افعی و غیر زهری در مناطق خشکه و آبی کشور دیده و تحقیقات گردیده است.

از جمله هفت نوع آن زهری، پنج نوع آن افعی و دو نوع آن کبرا می باشند و در تمامی نواحی بالخصوص مناطق خشکه و بیابانی افغانستان وجود دارند. تا حالا ١٢٠ نوع حیوان پستاندار در افغانستان چه از نوع گوشتخوار و غیر گوشتخوار توسط محقیقین شناسائی گردیده اند و عموما زنده گی این نوع حیوانات اهلی و غیر اهلی در مناطق کوهی و جنگلی پامیر شمال مناطق مرکزی و جنگلات مناطق شرقی افغانستان ثبت گردیده و بعضی از انواع آنها رو به انقراض رفته و کمتر موجودیت آنها تثبیت میگردد. از جمله پلنگ ها، پشک های کوهی و دشتی، پلنگ برفی، کفتار و غیره توسط انسان های بی مسئولیت و عدم توجه دولت یا به خاطر پوست و یا گوشت شکار می شوند.

گرگ و روبا را می توان در همه نقاط افغانستان مشاهده نمود اگرچه آنها هم به خاطر پوست شان از چنگ شکارچیان آرام ندارند. تا حالا دو نوع شادی، خرس سیاه در بلندی ها و جنگلات مناطق شرقی و غربی افغانستان دیده شده اند که شادی ها از نوع هندی آن می باشند. بز های شنگلدار و غیر شنگلدار، اقسام آهوها از جمله آهوی باختری و ترکی، گوسفند مارکوپولو، بز کوهی در سلسله کوه های هندوکش و کوه های صفحات مرکزی موجود اند و بعضی از انواع آنها توسط شکارچیان ظالم از بین رفته و یا خیلی کمیاب میباشند که ساحه حیات وحش افغانستان خیلی تنگ گردیده است.

منابع آبی کشور غنی از انواع و اقسام ماهی ها؛ چه از نوع شیرماهی، گل ماهی و یا ماهی تروت نصواری در مناطق پامیر، آب های روان جنوب هندوکش و آب های دریای هیرمند موجودیت بیشتر داشته و دایم اشخاص جاهل توسط بم های دستی در آب ها به خاطر صید ماهی، آب ها را آلوده و انواع ماهی ها را از بین برده اند و یا به قلت مواجه ساخته اند.